Pomiary instalacji elektrycznych i wyłączników RCD
Podczas pomiaru impedancji pętli zwarcia L–PE miernik wymusza przepływ prądu testowego z przewodu fazowego do ochronnego. Ten prąd nie wraca przewodem neutralnym przez przekładnik różnicowy, dlatego może spowodować zadziałanie RCD.
W obwodach z RCD stosuje się odpowiedni tryb pomiaru pętli bez wyzwalania zabezpieczenia (np. No Trip/ATT). Przykładowo Kyoritsu KEW6516 oferuje tryb ATT. Nie gwarantuje on jednak braku zadziałania RCD we wszystkich warunkach, zwłaszcza gdy w instalacji występuje już istotny prąd upływu.
Przed pomiarem należy sprawdzić tryb i ograniczenia przyrządu w instrukcji oraz dobrać procedurę bez naruszania działania ochrony przeciwporażeniowej.
Obie metody różnią się prądem testowym i sposobem wyznaczania impedancji. Pomiar dużym prądem daje wyraźniejszą zmianę napięcia na badanej impedancji, natomiast metody No Trip ograniczają wpływ pomiaru na RCD i mogą być bardziej podatne na wahania napięcia, zakłócenia oraz obciążenie obwodu.
Nie należy porównywać wyłącznie cyfr na wyświetlaczu. Trzeba zestawić dokładność, rozdzielczość oraz zakres właściwe dla użytych trybów. Przykładowo KEW6516 ma tryb wysokoprądowy 25 A z rozdzielczością 0,001 Ω, ale nie oznacza to identycznych parametrów we wszystkich trybach pomiaru.
Uproszczone obliczenie często uwzględnia tylko długość i przekrój przewodu. Wynik rzeczywistego pomiaru obejmuje również impedancję źródła, przewody zasilające, połączenia i rezystancję styków. Znaczenie mają temperatura przewodów i warunki zasilania.
W pierwszej kolejności należy zweryfikować układ sieci, przyjęte dane do obliczeń oraz wyniki w różnych punktach instalacji. Duża rozbieżność może wskazywać na problem z połączeniami, lecz sama w sobie nie potwierdza uszkodzenia miernika.
Zakres obsługiwanych typów RCD zależy od modelu. Przykładowo KEW6516 obsługuje badania typów AC, A, F i B, ale nie należy przypisywać tych funkcji wszystkim miernikom instalacyjnym Kyoritsu.
Przed zakupem sprawdź w dokumentacji kształt prądu testowego, obsługiwane typy RCD, zakres prądów, pomiar czasu zadziałania oraz funkcję Ramp. Sam pomiar sinusoidalnym prądem testowym nie wystarcza do pełnego badania RCD typu B.
Tylko wtedy, gdy jego funkcje, metody pomiarowe i zakresy odpowiadają wymaganym badaniom. KEW6516 obejmuje m.in. pomiar izolacji, ciągłości, impedancji pętli zwarcia, RCD, rezystancji uziemienia i kolejności faz.
Oddzielny przyrząd może być nadal potrzebny np. do pomiaru izolacji napięciem probierczym 2,5 lub 5 kV, szczegółowej analizy jakości energii albo pomiaru bardzo małych prądów upływu. Przy doborze liczą się parametry poszczególnych metod, a nie sama liczba pozycji na liście funkcji.
Rezystancja izolacji i uziemienia
Badany obwód należy odłączyć od zasilania i przygotować do pomiaru. Podłączona elektronika, ograniczniki przepięć i inne wrażliwe elementy mogą wpływać na wynik albo ulec uszkodzeniu pod wpływem napięcia probierczego.
Stosowane napięcie (np. 250, 500 lub 1000 V DC) zależy od rodzaju obwodu i właściwej procedury. Jeżeli nie można odłączyć wrażliwych urządzeń, trzeba postępować według odpowiednich wymagań dla takiej sytuacji. Nie należy samodzielnie podwyższać napięcia testowego w celu uzyskania odczytu.
W wielu miernikach symbol OL oznacza przekroczenie zakresu pomiarowego. Jeśli rezystancja izolacji przekracza górną granicę wybranego zakresu, przyrząd nie pokazuje dokładnej wartości w megaomach lub gigaomach.
Takie wskazanie samo w sobie nie oznacza awarii ani nieskończonej rezystancji. Znaczenie symbolu trzeba potwierdzić w instrukcji danego modelu, ponieważ przy innych funkcjach pomiarowych może on oznaczać inną sytuację.
Nie, jeśli jest to pojedynczy, odizolowany uziom i nie istnieje wymagana zamknięta pętla pomiarowa. Miernik cęgowy indukuje napięcie i mierzy prąd w obwodzie utworzonym przez połączone uziomy i inne elementy drogi powrotnej.
Kyoritsu KEW4202 umożliwia pomiary metodą cęgową w odpowiednich układach wielokrotnych uziemień, nie zastępuje jednak uniwersalnie metody z sondami pomocniczymi. Do badania pojedynczego uziomu bez takiej pętli należy dobrać inną metodę.
Nie należy utożsamiać obu wyników. Impedancja pętli zwarcia obejmuje cały tor przepływu prądu zwarciowego, w tym źródło i przewody instalacji, a nie tylko badany uziom.
W określonych układach można stosować metody pośrednie wykorzystujące pętlę, ale ich wynik zależy od dodatkowych elementów obwodu. Gdy zadanie wymaga rezystancji konkretnego uziomu, trzeba wybrać metodę odpowiednią do jego układu i warunków.
Sonda napięciowa odczytuje potencjał w gruncie, który nie jest stały w pobliżu badanego uziomu i elektrody prądowej. Jeśli sondy znajdują się w obszarach wzajemnego oddziaływania, uzyskany wynik może być obciążony błędem.
Podczas pomiaru metodą techniczną należy zachować odpowiednie odległości i sprawdzić stabilność wyniku poprzez zmianę położenia sondy napięciowej zgodnie z procedurą. Jeżeli odczyty znacznie się różnią, pojedynczej wartości nie można uznać za dostatecznie zweryfikowaną.
Prądy upływu i pomiary cęgowe
Nie każdy miernik cęgowy ma odpowiedni dolny zakres, dokładność i odporność na zakłócenia. Miernik przeznaczony do pomiarów setek amperów może mieć zbyt duży błąd przy prądach rzędu kilku mA.
Przykładowo Kyoritsu KEW2434 jest przyrządem do pomiarów prądów upływu, z rozdzielczością 0,1 mA i przełączaną charakterystyką częstotliwościową. Przy wyborze sprawdzaj nie tylko rozdzielczość, lecz również dokładność na najniższym zakresie oraz wpływ zewnętrznych pól magnetycznych.
To zależy od mierzonej wielkości. Aby mierzyć prąd płynący przewodem ochronnym, obejmuje się wyłącznie PE. Aby mierzyć prąd różnicowy obwodu jednofazowego, należy objąć jednocześnie L i N, bez PE. W obwodzie trójfazowym obejmuje się wszystkie przewody czynne danego obwodu.
Prądy robocze płynące w przeciwnych kierunkach kompensują się w cęgach, a pozostały odczyt wskazuje niezrównoważoną składową prądu. Nie wolno przerywać przewodu ochronnego w celu włączenia zwykłego amperomierza szeregowo.
Prądy upływu w instalacjach z falownikami, filtrami EMC i zasilaczami impulsowymi mogą zawierać składowe o częstotliwościach wyższych niż podstawowa częstotliwość sieci. Filtr ogranicza udział określonych składowych w wyniku pomiaru.
Przykładowo KEW2434 umożliwia wybór charakterystyki częstotliwościowej. Dwa wyniki uzyskane przy różnych ustawieniach nie muszą być identyczne. Przed interpretacją trzeba ustalić, czy potrzebny jest odczyt składowej sieciowej, czy pomiar w szerszym paśmie.
Dobór mierników i interpretacja parametrów
Różnice mogą wynikać z dokładności, pasma częstotliwości i sposobu obliczania wartości skutecznej. Miernik typu average responding jest zwykle skalowany dla sinusoidy; przy przebiegach odkształconych może wskazywać inaczej niż True RMS.
Samo oznaczenie True RMS również nie zapewnia poprawności dla dowolnego sygnału. Przy pomiarach za falownikiem należy sprawdzić pasmo AC, dopuszczalny współczynnik szczytu (crest factor) i ewentualny filtr dolnoprzepustowy.
Kategorie CAT określają warunki przepięciowe związane z miejscem wykonywania pomiaru. W uproszczeniu CAT II obejmuje obwody odbiorników zasilanych z instalacji, CAT III – instalację rozdzielczą w budynku, a CAT IV – obszar przy początku instalacji niskiego napięcia.
Kategorię należy zawsze odczytywać razem z napięciem znamionowym, np. CAT III 600 V. Ważne są także oznaczenia przewodów i sond. Dopuszczalne warunki pomiaru całego zestawu ogranicza element o najniższych odpowiednich parametrach.
Nie. Rozdzielczość wskazuje najmniejszy krok prezentowanego wyniku, np. 0,001 Ω. Dokładność mówi o dopuszczalnej różnicy między wskazaniem a wartością mierzoną w określonych warunkach.
Miernik wyświetlający trzy miejsca po przecinku nie musi mierzyć z błędem mniejszym od 0,001 Ω. Przy porównywaniu modeli sprawdź pełny zapis dokładności, np. ±(% odczytu + cyfry), zakres i warunki obowiązywania specyfikacji.
Wzorcowanie, serwis i wsparcie techniczne
Nie ma jednego powszechnego przepisu, który nakazywałby wzorcować każdy miernik instalacyjny co 12 miesięcy. Okres pomiędzy wzorcowaniami ustala użytkownik z uwzględnieniem przeznaczenia, intensywności eksploatacji, historii przyrządu i własnych procedur jakościowych. Dodatkowe wymagania mogą wynikać z przepisów szczególnych lub umów.
Roczny okres jest często stosowaną praktyką, ale nie jest automatycznie obowiązkowy dla każdego miernika. Po przeciążeniu, upadku czy naprawie mogącej wpłynąć na parametry metrologiczne warto zlecić dodatkową kontrolę.
Więcej: wzorcowanie przyrządów Kyoritsu.
Nie automatycznie. Świadectwo wzorcowania dokumentuje uzyskane wyniki i związane z nimi informacje metrologiczne, w tym niepewność pomiaru. Samo wystawienie świadectwa nie jest jeszcze stwierdzeniem zgodności z granicami dopuszczalnych błędów producenta.
Aby ocenić zgodność, trzeba określić wymagania i zastosować odpowiednią regułę decyzyjną. Jeżeli potrzebujesz takiej oceny, zakres usługi i sposób jej dokumentowania należy uzgodnić z laboratorium przed wzorcowaniem.
Wzorcowanie polega na ustaleniu zależności między wskazaniem przyrządu a odpowiednimi wartościami odniesienia. Nie musi powodować żadnej zmiany ustawień urządzenia.
Adiustacja to czynności zmieniające charakterystykę przyrządu w celu uzyskania określonych wskazań. Po adiustacji może być konieczne ponowne wzorcowanie, by udokumentować aktualne parametry. Wzorcowanie nie oznacza automatycznie wykonania adiustacji.
Dla wybranych produktów kyoritsu.pl udostępnia usługę wzorcowania podczas zamawiania nowego miernika. Jeżeli opcja jest dostępna na karcie produktu, można zamówić przyrząd wraz z dokumentacją wyników wzorcowania.
Przed zakupem warto ustalić, czy zamawiający wymaga określonego zakresu wzorcowania, dodatkowej oceny zgodności albo konkretnego rodzaju dokumentu.
Zgłoszenie można przesłać poprzez formularz odpowiedniej usługi. Nie trzeba zakładać osobnego konta w systemie serwisowym ani laboratoryjnym.
Przygotuj model i numer seryjny przyrządu, dane kontaktowe i opis oczekiwanej usługi. W przypadku usterki dodaj objawy, warunki ich występowania oraz komunikaty z wyświetlacza.
Najpierw sprawdź baterie, przewody pomiarowe, wybrany zakres i warunki badania. Nieprawidłowy odczyt może wynikać m.in. z przekroczenia zakresu, zastosowania niewłaściwej metody lub zakłóceń w instalacji.
Jeśli istnieje podejrzenie uszkodzenia, przeciążenia albo niesprawności zabezpieczeń, przerwij korzystanie z urządzenia i zgłoś je do sprawdzenia. Serwisowi warto przekazać model, numer seryjny, opis sytuacji i przykładowe wskazania.
Więcej: serwis Kyoritsu.
Potrzebujesz dodatkowych informacji?
Masz pytanie dotyczące miernika Kyoritsu, wykonywanego pomiaru lub doboru przyrządu? Opisz zagadnienie i podaj model urządzenia, jeśli go posiadasz. Nasz zespół udzieli Ci odpowiedzi.
